Moederskindje

In de ochtend bleef hij thuis. Dan liep hij in boxershort en op sokken van de eettafel naar de keuken en terug. Vanuit zijn appartement had hij uitzicht op de stad, altijd in beweging: automobilisten op weg naar hun werk, ouders met bakfietsen vol kinderen, maar hijzelf binnen in de stilte van zijn cocon. Beradend, beramend.

Hij was een moederskindje, altijd geweest. Verwoestend verwend omdat zijn hang naar zijn moeder uitstekend tegemoetkwam aan haar wensen. Hij was haar Louis Vuitton, haar Christian Louboutin: onberispelijk mooi en stil aan haar zijde. Zijn vertrek naar de stad was een beproeving voor hen beiden. Zonder uitzondering belde hij haar stipt om negen uur en bespraken ze hun plannen voor de dag. De hare variërend van wel of geen partijtje tennis, de zijne geen etmaal eender.

Een meisje met een stoffen zomerhoedje

Patti Smith gaf de doorslag.

  'Mam', zei ik een jaar geleden, 'je zult me na vandaag nooit meer zien.'

  Ik scheurde de posters van mijn muren en propte ze in de prullenbak onder mijn bureau. Het enige wat ik meenam was mijn gitaar, mijn schrift, een pen en mijn agressie. Amerika wachtte op mij. Verder dan Amsterdam ben ik tot nu toe niet gekomen, maar ik ben weg, dat is wat telt. En ik ben onvindbaar, klaarblijkelijk. 

  Wat heeft Patti met Johnnie? Als ik een computer had, of gsm met internet, zocht ik het op. Ik heb alleen de mp3-speler die Roan me gaf toen ik zeventien werd. Roan. Ach, hij is wel oké. Niet zo opdringerig als de rest. Misschien moet ik mijn achternaam laten veranderen in Smith. Sam Smith, zoals die andere zanger. Sammy Smith, dat klinkt goed.

Weet je nog mam, dat we 's nachts naar de Loonse en Drunense Duinen gingen? Een zwarte leegte die zelfs onze stemmen opslokte. Niets behalve het lampje van mijn Swatch, alsof dat hielp. Ken je Sufjan Stevens, mama? Vast niet. Als je hele dagen met de gordijnen dicht op de bank ligt, niet eens weet dat je dochter is vertrokken, dan luister je geen muziek. Hij zou je wel bevallen, mama.

Geen weg terug (fragment)

We zaten net, toen er op de deur werd gebonkt.

  'Excuseer me', zei hij terwijl hij zwierig de kamer uit danste. De opgestoken kraag van zijn nauwsluitende colbert uitwaaierend rond de col. Ik bleef achter op de sofa. De tussendeur stond op een kier, de voordeur klikte open. Direct galmde een vrouwenstem door de gang, schril en ongeremd.

  '… het weer gedaan!', ving ik op. En een aanhoudend gesis van de dokter, ongetwijfeld sussend bedoeld. Tuttut, dacht ik en kon een giechel niet onderdrukken. Een gek aan de deur, dat zal hij wel vaker meemaken. Vrouwen die zichzelf niet onder controle hebben. Hysterische lui die desnoods nog na twaalven aan de deur staan. De dokter in zijn lange onderbroek en met slaapmuts op. Kandelaar in de hand. Ja, hij had iets pruikerigs, de dokter. Geen gsm, ongetwijfeld. En een vrouw die hutspot bereidt op de stoof. Een ondersteek om 's nachts niet over de koude tegels naar het toilet te hoeven.

  'Ik ga niet terug', riep de vrouw vanuit de gang, 'niemand kan me dwingen!'

  De dokter verhief zijn stem, maar oversteeg daarbij geenszins het betamelijke. 'Mevrouw De Koning', sprak hij, 'kunt u mijn arm loslaten?'
  'Ik ga niet terug!' krijste mevrouw De Koning. 'En ik laat uw arm niet los! U bent de schuldige, u moet het nú oplossen. Vanavond nog. Ik ga niet terug!'
  Er klonk wat gestommel. Een lichaam beukte tegen het kastje waar de glazen vaas op had gestaan, gevuld met een kluwen kerstlampjes.
  'Oh!' verafschuwde de dokter vlak voordat het glas over de tegelvloer tingelde. 
  Vrolijk kerstfeest, fluisterde ik.

Schrijven of verdrinken

Is het een keuze, schrijven? Ik geloof dat niet. Voor mij niet, het is schrijven of verdrinken.

  En ik kan me natuurlijk uit het veld laten slaan door alles wat ik de laatste vijftien jaar heb nagelaten. Beter is het om het inzicht te koesteren dat ik heb verworven tijdens de jaren daarvoor. Het verlangen, dat ook. Omdat zonder de rusteloosheid niets verandert. 
  Zojuist las ik een publicatie van vijftien jaar geleden, zo ongeveer het moment waarop ik kwijt liep in ruil voor andere wonderen. De pretentie is voelbaar in mijn tekst (de jurist spreekt mee). Maar daaronder: de kleurrijke stroming, de golven inspiratie, bijna te hoog om te kunnen bevatten. De beelden die me 's nachts nóg wakker kunnen houden. En ook nu rolt er soms eentje op me af, zo'n golf. Dan ben ik dagen bezig om dingen uit te stellen, in de veronderstelling dat ik eerst moet werken voordat ik kan schrijven. Maar werken lukt niet als je moet schrijven, en schrijven lukt niet als je moet werken. Deze patstelling breekt me zo langzamerhand op.

Met schrijven moet je doorgaan, het iedere dag doen. Anders blijf je opnieuw beginnen.

Ik mis je

nu pas zie ik je
in het licht
van wat geweest is

nooit meer dichterbij

wegdrijvend van ons

samen

hoe je reflecteert

via vreemde monden

ademt

en de tijd verstrijkt

wij verder
uit elkaar

een leven
verder dan jij

ik mis je

De nacht is nog jong

De beste verhalen ontstaan op momenten dat ik niets aan mijn hoofd heb. Als alle opdrachtgevers en kinderen tevreden zijn (dus stil), en mijn actielijst zoek is geraakt bij het opruimen.

Of als ik koortsig en rillend in bed lig, zoals nu.

Op die zeldzame momenten, waarop m'n hersenen alle ballast overboord kunnen gooien, ontkiemen de meest fantastische ideeën. Ongedwongen leegte zet keer op keer de juiste schakelaar om in mijn hoofd.

'Hé', zeg ik dan zachtjes.

  'Hoi', fluistert het verhaal.

Laten we een eindje samen oplopen, jij en ik. De nacht is nog jong.

Desinteresse is de beste provocatie

'Kunt u mij helpen?' vraag ik de mevrouw met het naamplaatje. Inmiddels ben ik de hal drie keer rondgelopen, op zoek naar een lift. Mijn hakjes klakkend op de glanzende tegels.

  'Ik heb een afspraak', zeg ik, 'om tien uur'.

  'Dat is het nu', zegt de mevrouw. Ze wijst met haar pen naar de klok die boven haar hoofd hangt.

  'Inderdaad', zie ik nu ook.

'Ik zal hem bellen, mevrouw Mol, dan komt hij u beneden halen', zegt de vrouw.

  Ze kent mijn naam.

  'Jullie krijgen zeker niet vaak bezoek?', vraag ik.

Of nee, eigenlijk vraag ik dat niet. Ik denk het.

'Ik heb het gevoel dat je mij niet mag', zegt hij drie kwartier later.

  'Als ik je niet mag, dan merk je dat', knik ik. Ik leun achterover in mijn stoel, zodat ik de deur kan zien.

  'Ja', zegt hij, 'dat kan zo zijn. Maar hoe wéét ik het, als je me niet mag?'

  Ik geeuw.

  'Dat merk je', zeg ik.